Dikkat Norovırus!

Norovirüs yeni bir hastalığın habercisi mi?


ELLE: Bağışıklık oluşumundan veya aşıdan bahsetmek mümkün mü?
Doç. Dr. K.K.:
Bir kişi bu hastalığa birden çok kez yakalanabilir, çünkü virüsün farklı serolojik tipleri (farklı antijen yapısına sahip tipler) bulunmakta ve bunlardan birisi ile hastalanan kişilerde, o tipe karşı oluşan antikorlar, diğer tiplere karşı koruyuculuk sağlamamaktadır. Etken virüsün bu özelliği nedeniyle bir koruyucu aşısı da geliştirilememiştir.

DOÇ. DR. KENAN KESKİN'E GÖRE HASTANE ORTAMINDA ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER
İzolasyon önlemleri: Norovirüs enfeksiyonundan kuşkulanılan hastalara bakım verilirken, bu konuyla ilgili rehberlerde bildirilmiş olan standart önlemlere uyulması gerekmektedir. Bu arada el yıkama ve temizlik konusuna özel bir dikkat göstermek gerekir. Bununla birlikte, bir kurumda salgın çıktığında, bezlenmiş hastalar ve altına kaçıran hastalara bakım verilirken, giysilerin dışkı veya kusmuk gibi çıkartılarla kirlenmesine yol açabilecek sıçrama ihtimali varlığında standart temas önlemleri uygulanmalıdır. Dışkı veya kusmuk ile yoğun biçimde kirlenmiş alanları temizleyen kimselerin cerrahi maske takmaları doğru olur. Bir salgın durumunda, norovirus enfeksiyonu kuşkulu hastaları özel (tek kişilik) odalara koymak veya diğer hastalardan ayrı bir yerde toplamak akıllıca bir davranış olur.
Hastalıkları önleme merkezi norovirus salgınlarını önlemek amacıyla hem klor çözeltilerini (çamaşır suyu), hem de EPA'nın (Amerikan çevre koruma teşkilatı) onayladığı dezenfektanları tavsiye etmektedir. Yüzey temizliğinde bütün dezenfektanlar etkin biçimde kullanılabilmektedir. Bu arada şunu da belirtmek gerekir ki, dezenfektanların, norovirüs üzerine olan etkinliği ile ilgili bulgular genellikle, norovirüs ile aynı aileden olan ve benzer özellikler gösteren, kedilere ait bir virüs olan “feline calicivirus”a (FCV) karşı etkinlik çalışmalarından elde edilen verilere dayanmaktadır. Bununla birlikte, kedilerde solunum sisteminde yerleşen bir virüs olan FCV, norovirüs'tan farklı fizyolojik ve biyokimyasal özelliklere sahiptir.

Ortam dezenfeksiyonu: Sert, pürüzsüz yüzeylerin dezenfeksiyonunda en az 1000 ppm konsantrasyonda klor solüsyonları (Evde kullanım amacıyla hazırlanmış çamaşır suyunun 50 defa sulandırılmış olanı) kullanılmalıdır. Bu konsantrasyonun norovirüs ile benzer özelliklere sahip olan virüslere karşı etkili olduğu laboratuvar deneyleri ile gösterilmiştir. Sağlık kurumları çalışanları, çamaşır suyu ile çalışırlarken eldiven ve koruyucu gözlük gibi uygun ekipman kullanmalıdırlar. Yüksek düzeyde toprakla veya dirençli (temizlenmesi zor olan, kusmuk veya dışkı gibi) çıkartılarla bulaşmış alanların dezenfeksiyonunda yukarıda belirtilenin beş katına kadar (5000 ppm) yüksek klor konsantrasyonları kullanılmalıdır. Gıda hazırlanmasında kullanılan tezgahların temizlenmesinde, tezgah altı ve zemin gibi büyük alanların dezenfeksiyonunda sıklıkla katerner amonyum bileşikleri kullanılmaktadır.
Ancak, norovirüs viral kapsid denilen yapıyı içermeyen bir virüs olduğu ve katerner amonyum bileşikleri de viral kapsidi bozarak etkili oldukları için, bu virüse karşı yeterince etkili değillerdir. Fenol bazlı dezenfektanların norovirüslara karşı etkili oldukları laboratuvar deneyleri ile gösterilmiştir. Ancak bu etkiyi elde etmek için üreticilerin rutin kullanım için önerdikleri konsantrasyonların 2-4 katına çıkmak gerekmektedir. Klor solüsyonu gibi, kimyasal dezenfektanların kulanılamayacağı malzemeler için, pastörizasyon gibi ısı ile dezenfeksiyon yöntemlerinin başarı ile kullanılabileceği laboratuvar ortamında gösterilmiştir.