Şiddettli Baş Ağrısı ve Sinüzit

Günümüzün en sık rastlanılan hastalıklarından biri de sinüzit.


EL­LE: Be­lir­ti­le­ri ne­ler­dir?
Op. Dr. M.?.:
Akut ve kro­nik si­nü­zi­tin be­lir­ti­le­ri bir­bi­rin­den fark­lı­dır. Akut si­nü­zit da­ha şid­det­li şi­ka­yet­ler ile ken­di­ni gös­te­rir. Ağ­rı en sık gö­rü­len şi­ka­yet­tir. Bu, baş ağ­rı­sı, yüz ağ­rı­sı, göz çev­re­sin­de ağ­rı şek­lin­de ola­bi­lir. Ge­nel­lik­le öne doğ­ru eğil­mek­le ar­tan dol­gun­luk tar­zın­da ta­rif edi­le­bi­len bir ağ­rı­dır. Ay­rı­ca bu­run tı­ka­nık­lı­ğı, ko­yu kı­vam­lı ve sa­rı-ye­şil renk­li bu­run akın­tı­sı, ko­ku du­yu­sun­da azal­ma, ge­niz akın­tı­sı, ateş, çe­ne ve diş­ler­de ağ­rı, ağız ko­ku­su, bu­run ka­na­ma­sı, göz ka­pak­la­rı ve yüz­de şiş­me gi­bi be­lir­ti­ler olur. Ök­sü­rük hem akut hem de kro­nik si­nü­zi­tin be­lir­ti­si­dir. Kro­nik si­nü­zit­te şi­ka­yet­ler da­ha az şid­det­li­dir an­cak sü­re ola­rak 3 ay­dan uzun sü­rer. Sa­nı­la­nın ak­si­ne ağ­rı da­ha az hat­ta ba­zen bel­li be­lir­siz­dir. Has­ta­da da­ha çok bu­run tı­ka­nık­lı­ğı, ök­sü­rük, ge­niz akın­tı­sı, ko­ku al­ma­da azal­ma ve­ya kö­tü ko­ku ra­hat­sız eder. Bu­nun dı­şın­da yi­ne bu­run tı­ka­nık­lı­ğı, yüz­de dol­gun­luk his­si ve ağız ko­ku­su olur. Kro­nik si­nü­zit­te za­man za­man şid­det­li ağ­rı, ateş ve akın­tı ile gi­den akut en­fek­si­yon atak­la­rı ola­bi­lir.

EL­LE: Na­sıl teş­his edi­lir?
Op. Dr. M.?.:
Has­ta­nın şi­ka­yet­le­ri dik­kat­li­ce sor­gu­lan­ma­lı, tam bir KBB mu­aye­ne­si ya­pıl­ma­lı­dır. An­cak akut si­nü­zit­te mu­aye­ne sı­ra­sın­da ço­ğu za­man bu­run için­de akın­tı gö­rü­lüp teş­his ko­nu­la­bil­se bi­le kro­nik si­nü­zit­te bu ge­nel­de pek müm­kün ol­ma­mak­ta­dır. Has­ta­nın şi­ka­ye­ti ve mu­aye­ne bul­gu­la­rı mu­hak­kak rad­yo­lo­jik yön­tem­ler ile des­tek­len­me­li­dir. Bu­nun için en çok çe­ki­len film Wa­ters fil­mi de­ni­len kla­sik gra­fik­ler­dir. An­cak kla­sik gra­fi­kler­de ya­nıl­ma pa­yı ol­duk­ça yük­sek­tir. Bu yüz­den kro­nik si­nü­zit dü­şü­nü­lü­yor­sa has­ta­nın bil­gi­sa­yar­lı to­mog­ra­fi­si mu­hak­kak is­ten­me­li­dir. Has­ta­da tü­mö­ral bir olu­şum dü­şü­nül­mü­yor­sa bil­gi­sa­yar­lı to­mog­ra­fi ide­al gö­rün­tü­le­me yön­te­mi­dir. Cer­ra­hi te­da­vi dü­şü­nü­len has­ta­lar­da to­mog­ra­fi cer­ra­hi sı­ra­sın­da da yol gös­te­ri­ci ola­cak­tır.

EL­LE: Me­di­kal te­da­vi­si ne­dir?
Op. Dr. M.?.:
Si­nü­zit te­da­vi­sin­de amaç si­nüs­le­rin bu­run içi­ne açıl­dık­la­rı os­ti­um adı ve­ri­len de­lik­le­ri açık tut­mak ve en­fek­si­yo­na yol açan mik­ro­or­ga­niz­ma­la­rın yok edil­me­si­ni sağ­la­mak­tır. En­fek­si­yon et­ken­le­ri sık­lık­la vi­rus­ler ve bak­te­ri­ler, çok da­ha en­der ola­rak da man­tar­lar­dır. Bak­te­ri­yel en­fek­si­yon­lar­da an­ti­bi­yo­tik­ler kul­la­nı­lır. An­ti­bi­yo­tik te­da­vi­si en az 10 gün hat­ta ba­zen da­ha uzun sür­me­li­dir. Vi­rüs kö­ken­li ol­du­ğu dü­şü­nü­len en­fek­si­yon­lar­da an­ti­bi­yo­tik kul­la­nı­mı­nın fay­da­sı yok­tur. Kul­la­nı­la­cak an­ti­bi­yo­tik se­çi­min­de sık gö­rü­len en­fek­si­yon kay­na­ğı bak­te­ri­le­re kar­şı an­ti­bi­yo­tik­ler kul­la­nı­lır. Ge­rek­li du­rum­lar­da kül­tür ve an­ti­bi­yog­ram test­le­ri ilaç se­çi­min­de yol gös­te­ri­ci­dir. Bu­run içi­nin tuz­lu su ile sık sık te­miz­len­me­si me­di­kal te­da­vi­nin et­kin­li­ği­ni art­tı­ran bir yön­tem­dir. Bu­nun dı­şın­da bu­run içi ha­va­lan­ma­yı art­tır­mak ama­cıy­la bu­run et­le­ri­ni kü­çül­ten ilaç­lar da kul­la­nı­lır. Bun­lar oral alım­lı sis­te­mik ilaç­lar ola­bi­le­ce­ği gi­bi bu­run spre­yi ola­rak da kul­la­nı­la­bi­lir. Yi­ne has­ta­ya gö­re an­ti­al­ler­jik ilaç­lar, mu­ko­li­tik de­ni­len akın­tı yu­mu­şa­tı­cı ilaç­lar ve ağ­rı ke­si­ci­ler de me­di­kal te­da­vi­de kul­la­nı­lır.

EL­LE: Si­nü­zi­tin komp­li­kas­yon­la­rı ne­ler­dir?
Op. Dr. M.?.:
Si­nü­zit uy­gun şe­kil­de te­da­vi edil­di­ğin­de cid­di prob­lem­le­re yol aç­ma­yan bir has­ta­lık­tır. Te­da­vi­nin ge­cik­me­si ya da uy­gun ol­ma­yan te­da­vi so­nu­cu ba­zı cid­di komp­li­kas­yon­lar ge­li­şe­bi­lir. İl­ti­ha­bın göz çu­ku­ru içi­ne ya­yıl­ma­sı ile kör­lü­ğe ka­dar gi­de­bi­len has­ta­lık­lar olu­şa­bi­lir. Si­nüs­le­rin bey­nin kom­şu­lu­ğun­da yer al­ma­sı se­be­biy­le en­fek­si­yon be­yin za­rı­na ve­ya be­yin içi­ne ya­yı­la­rak me­nen­jit veya be­yin ab­se­si ge­li­şe­bi­lir. Bu tür du­rum­lar­da cid­di me­di­kal te­da­vi ile bir­lik­te cer­ra­hi gi­ri­şim kom­bi­ne edi­lir.

EL­LE: Ko­run­mak için ne ya­pı­la­bi­lir?
Op. Dr. M.?.:
Akut si­nü­zit ge­nel­de üst so­lu­num yo­lu en­fek­si­yon­la­rı­nı ta­ki­ben ge­li­şir. Has­ta­la­rın dik­kat ede­bi­le­cek­le­ri şey­ler so­ğu­ğa ma­ruz kal­ma­mak, saç­la­rın ıs­lak kal­ma­ma­sı­na dik­kat et­mek gi­bi ge­nel ön­lem­le­rin ya­nı­sı­ra si­ga­ra du­ma­nı, toz, du­man, kim­ya­sal uçu­cu madd­de­ler, kli­ma­lar gi­bi bu­run mu­ko­za­sı­nın sağ­lık­lı ça­lış­ma­sı­nı bo­za­cak et­ken­ler­den uzak dur­mak­tır. Ya­şa­nı­lan or­ta­mın ne­mi ve ısı­sı­nın uy­gun ko­şul­lar­da ol­ma­sı, al­ler­jik ya­pı­lı in­san­la­rın al­ler­jen­ler­den ka­çın­ma­sı ge­re­kir. Bu­run ana­to­mi­si­nin ya­pı­sal bo­zuk­luk­la­rı si­nü­zit olu­şu­mu­nu ko­lay­laş­tır­dı­ğın­dan bu bo­zuk­luk­la­rın ge­re­kir­se cer­ra­hi yön­tem­ler ile dü­zel­til­me­si ge­re­kir.