Göbek Bölgesindeki Yağlanmaya Dikkat

Göbek bölgesindeki yağlanma ciddi rahatsızlıkların habercisi olabilir.

ELLE ONLINE ELLE ONLINE 04 Ekim 2011
Göbek Bölgesindeki Yağlanmaya Dikkat
Son dö­nem­ler­de gö­bek böl­ge­si yağ­lan­ma­sı kal­ça-ba­sen böl­ge­si yağ­lan­ma­sın­dan da­ha bü­yük bir so­run ha­li­ne gel­di. Lo­kal ya­ni böl­ge­sel ola­rak ta­bir edi­len bu tür yağ­lan­ma­lar za­yıf ka­dın­lar­da bi­le gö­rü­lü­yor. Ne­den­le­ri ara­sın­da ise yük­sek şe­ker­li yi­ye­cek alı­mı­nın faz­la ol­ma­sı, ha­re­ket­siz­lik (otu­ra­rak ça­lış­ma) ve in­sü­lin den­ge­siz­li­ği ilk ola­rak ge­li­yor.


İnan­mak zor gi­bi ge­li­yor ama in­sa­nın in­ce gö­rün­me­si, bo­yu ile ki­lo­su­nun oran­tı­sı, vü­cut kit­le en­dek­si­nin nor­mal ve­ya dü­şük ol­ma­sı her şe­yin yo­lun­da git­ti­ği­ni gös­ter­me­ye yet­me­ye­bi­lir.


Ga­yet nor­mal bir ki­lo­nuz ol­du­ğu hal­de, pe­ka­la obez ola­bi­lir­si­niz. Ya­ni kan yağ­la­rı­nız art­mış, ka­ra­ci­ğe­ri­niz yağ­lan­mış, kalp ve da­mar has­ta­lık­la­rı ris­ki bü­yü­müş, me­ta­bo­lik sen­drom be­lir­ti­le­ri or­ta­ya çık­mış ola­bi­lir. Bu du­ru­ma “Nor­mal ağır­lık obe­zi­te sen­dro­mu” adı ve­ri­li­yor. Ve ta­ma­men vü­cut­ta­ki yağ-kas-ke­mik ağır­lı­ğı oran­tı­la­rı ve yağ­la­rın ne­re­ler­de top­lan­dı­ğı ile il­gi­li ola­rak or­ta­ya çı­kı­yor. Na­sıl mı? İn­ce­cik in­san­la­rın bi­le vü­cu­dun­da yağ ora­nı % 30'u ge­çe­bi­lir ve bel çev­re­sin­de top­lan­mış ola­bi­lir. Bu du­ru­ma “Nor­mal ağır­lık obe­zi­te sen­dro­mu” ta­nı­sı ko­nu­lu­yor.





BEL ÇEV­RE­SİN­DE YAĞLAN­MA


Vü­cu­du­muz­da­ki yağ ora­nı ne ka­dar yük­sek ise ve or­ta kıs­mın­da, bel çev­re­sin­de, mi­de­de top­la­nı­yor­sa, bir ba­kı­ma ka­nı ze­hir­le­yen fak­tör­ler de o oran­da yük­sel­me­ye baş­lı­yor. Özet­le “cyto­kin” ola­rak ta­nım­la­ya­bi­le­ce­ği­miz bu sal­gı­lar vü­cu­du­muz­da­ki şe­ker me­ta­bo­liz­ma­sı­nı, yağ me­ta­bo­liz­ma­sı­nı ve da­mar­la­rı­mı­zı olum­suz yön­de et­ki­li­yor. Bu sü­reç yu­var­lan­dık­ça bü­yü­yen bir kar­to­pu­na ben­zi­yor. An­cak bü­yü­yen kar kit­le­si de­ğil, kalp has­ta­lık­la­rı, do­la­şım so­run­la­rı ve me­ta­bo­lik sen­drom teh­li­ke­si. Ga­yet za­yıf in­san­la­rın da kalp has­ta­lık­la­rı­na ya­ka­la­na­bil­dik­le­ri­ni ve be­lir­li bir yaş­tan son­ra na­sıl ki­lo al­dık­la­rı­nı gö­rün­ce şa­şı­rı­rız. Oy­sa za­yıf bi­le ol­sak, gö­bek çev­re­sin­de ve bel böl­ge­sin­de yağ bi­rik­me­si risk­li­dir. Çün­kü vü­cu­du­muz­da­ki tüm yağ­lar be­lir­li sal­gı­la­rı olan ek bir or­gan gi­bi ça­lı­şır­lar.


Bel çev­re­sin­de olu­şan yağ­lar ise di­ğer böl­ge­ler­de­ki yağ hüc­re­le­ri­ne oran­la da­ha ak­tif ve za­rar­lı olur­lar. Ken­di ken­di­le­ri­ni bes­ler­ler. Bir­çok araş­tır­ma, gö­bek yağ­lan­ma­sı ile kro­nik il­ti­hap­lan­ma eği­li­mi ara­sın­da da bir iliş­ki ol­du­ğu­nu gös­te­ri­yor. Ya­ni uzun la­fın kı­sa­sı, bel çev­re­sin­de­ki yağ­lar çok faz­la so­run ya­ra­tır­lar. Vü­cu­dun yağ­lan­ma­sı, hi­per­tan­si­yon, şe­ker has­ta­lı­ğı ve da­mar sert­li­ği­ne yol açan tüm so­run­la­rı be­ra­be­rin­de ge­ti­rir­ler. ­


Di­ye­tis­yen Oya Yük­sek'e gö­re ide­al vü­cut ağır­lı­ğın­da ol­mak sağ­lık­lı olun­du­ğu­nun bir gös­ter­ge­si de­ğil. Bu ko­nu­da vü­cut yağ da­ğı­lı­mı çok önem­li. Ör­ne­ğin, bir bi­re­yin yağ de­ğer­le­ri re­fe­rans­lar ara­sın­da ola­bi­lir fa­kat ay­rın­tı­lı öl­çüm­ler­de bu ya­ğın ço­ğu gö­bek­te bi­rik­miş­se risk oluş­tur­ma­ya baş­lar. Özel­lik­le ile­ri­ki dö­nem­de şe­ker has­ta­lı­ğı­na, kalp has­ta­lık­la­rı­na ve tan­si­yon prob­lem­le­ri­ne da­ve­ti­ye çı­ka­rır. Eğer giy­di­ği­niz pan­to­lon ve etek­ler si­ze dar ge­li­yor­sa bu­nu şiş­kin­lik ve gaz prob­le­mi ile ka­rış­tır­ma­yın ve mut­la­ka bir uz­ma­na da­nı­şın” di­ye­rek bu ko­nu­nun öne­mi­ne dik­kat çe­kiy­or Yük­sek.





­­ MO­DERN YA­ŞAM NE­DEN GÖ­BEĞİ­MİZİ YAĞLAN­DI­RI­YOR? ­


l İnsülin dengesizliği: Kan­da­ki şe­ke­ri kon­trol eden bu hor­mo­nun kan­da­ki se­vi­ye­si çok önem­li­dir. İn­sü­lin me­ta­bo­liz­ma­sı bo­zul­du­ğu za­man kan şe­ke­ri se­vi­ye­le­rin­de ve bu­nun­la bir­lik­te di­ğer kan de­ğer­le­rin­de bo­zul­ma­lar ve özel­lik­le bel-ka­rın böl­ge­sin­de yağ­lan­ma­lar olu­şur. Bu­nun­la bir­lik­te alı­nan yük­sek kar­bon­hid­rat da bu ra­hat­sız­lı­ğı te­tik­ler.


l Hareketsiz yaşam-ofis yaşamı: İde­al ki­lo­nun ko­ru­na­bil­me­si için har­ca­nan ener­ji­nin alı­nan ener­ji­den faz­la ol­ma­sı ge­re­kir. Fa­kat son yıl­lar­da ma­ale­sef alı­nan ka­lo­ri mik­tar­la­rı­nın faz­la ol­ma­sı­na kar­şın har­ca­nan ka­lo­ri mik­ta­rı çok az bir se­vi­ye­de­dir. Bu da do­ğal ola­rak obe­zi­te­yi be­ra­be­rin­de ge­tir­mek­te­dir.


 l Düzensiz beslenme: Yo­ğun ya­şam­dan do­la­yı gü­nü tek bir öğün­de bi­tir­mek, gün için­de çok aç ka­lıp tek bir öğü­ne faz­la­ca yük­len­mek­ de me­ta­bo­liz­ma­yı ve in­sü­lin dü­zey­le­ri­ni boz­mak­ta­dır.


~


KİM­LER RİSK AL­TIN­DA?


1. El­ma vü­cut­lu­lar: Bu gru­ba gi­ren­ler özel­lik­le dik­kat et­me­li. Çün­kü el­ma vü­cut­lu di­ye ta­bir edi­len bu vü­cut şek­li üst ta­raf­ta yağ top­lan­ma­sı­na eği­lim­li bir vü­cut şek­li­dir. Bu yüz­den nor­mal­de za­ten sa­hip olu­nan bir gö­bek böl­ge­si ol­du­ğu için mey­da­na ge­len yağ­lan­ma an­la­şı­la­ma­ya­bi­lir.


2. Ai­le­de di­ya­bet (şe­ker has­ta­lı­ğı) olan­lar


3. Son 6 ay ve��ya 1 yıl için­de ka­rın böl­ge­sin­de aşı­rı yağ­lan­ma mey­da­na ge­len­ler


4. Sü­rek­li ve­ya ye­mek­ler­den son­ra tat­lı ih­ti­ya­cı için­de olan­lar


5. Ha­re­ket­siz ya­şam sü­ren­ler


6. Tek ve­ya 2 öğün­le ya­şam sür­dü­rün­ler





BES­LEN­ME TE­DA­VİSİ


Yapılan hatalar neler?


l Olu­şan tat­lı ih­ti­ya­cı­nı tat­lıy­la gi­der­mek.


l Sü­rek­li yük­sek kar­bon­hid­rat içe­ren be­sin­le­ri tü­ket­mek ve pro­te­in alım­la­rı­nı en az­da tut­mak.


l Doy­muş yağ içe­ren gı­da­la­ra çok ağır­lık ver­mek.





YAĞLAN­MA­NIN ÖN­LEN­ME­SİN­DE KA­LO­Rİ MİK­TA­RI MI, İÇE­RİK Mİ ÖNEM­Lİ?


Di­ye­tis­yen Oya Yük­sek'e gö­re ya­pı­lan ça­lış­ma­lar her iki­si­ni de önem­li ol­du­ğu­nu göz­ler önü­ne se­ri­yor.


Ör­ne­ğin, 2007 yı­lın­da Di­ya­bet Mer­ke­zi­nin yap­tı­ğı bir ça­lış­ma­da, ay­nı ka­lo­ride fa­kat fark­lı be­sin öğe­le­ri­ne sa­hip üç bes­len­me prog­ra­mı ha­zır­lan­mış ve 62 yaş ci­va­rın­da ai­le­si­nde di­ya­bet geç­mi­şi olan ve vü­cut­la­rın­da in­sü­lin di­ren­ci ge­liş­miş obez 11 ka­tı­lım­cı­ya uy­gu­lan­mış­tır. Bu ka­tı­lım­cı­lar 28 gün bo­yun­ca 1600 ka­lo­ri­lik ve dört öğü­ne bö­lün­müş (öğün ba­şı­na 400 kal) bir prog­ram uy­gu­la­mış­lar­dır.


Di­yet­ler;


1. Yük­sek kar­bon­hid­rat içe­ren bes­len­me prog­ra­mı


2. Yük­sek doy­muş yağ bes­len­me prog­ra­mı


3. Ak­de­niz Ti­pi Di­yet So­nuç ola­rak; ki­lo ve yağ de­ği­şim­le­ri ol­ma­mış fa­kat yük­sek kar­bon­hid­rat alın­dı­ğı za­man vü­cut yağ­la­rı­nın gö­bek böl­ge­si­ne doğ­ru bi­rik­ti­ği göz­lem­len­miş­tir. Di­ğer bir id­di­a ise yük­sek kar­bon­hid­rat ile bir­lik­te alı­nan tek­li doy­ma­mış yağ­la­rın in­sü­lin me­ta­bo­liz­ma­sı­nı dü­zelt­ti­ği için gö­bek böl­ge­si yağ­lan­ma­sı­nı ya­vaş­lat­tı­ğı ve ko­ru­du­ğu­dur. Bu ça­lış­ma­da tek­ li doy­ma­mış be­sin kay­na­ğı ola­rak, avo­ka­do, ce­viz, zey­tin ya­ğı, zey­tin, çe­kir­dek ve bit­ter çi­ko­la­ta kul­la­nıl­mış­tır. Bu­nun­la bir­lik­te bir­çok ça­lış­ma tek­li doy­ma­mış yağ­la­rın in­sü­lin me­ta­bo­liz­ma­sı üze­rin­de olum­lu et­ki­le­ri­nin ol­du­ğu­nu sa­vun­mak­ta­dır.


Tek­li doy­ma­mış yağ asi­di (MU­FA) kay­nak­la­rı


l Zey­tin­ya­ğı, ka­no­la ya­ğı, ba­dem ya­ğı


l Fın­dık, fıs­tık, ce­viz


l Avo­ka­do, zey­tin


Vü­cut­ta faz­la­ca sal­gı­la­nan in­sü­lin dü­zey­le­ri­ni nor­mal bir se­vi­ye­ye ulaş­tır­mak bes­len­me te­da­vi­si­nin ilk aşa­ma­sı­nı oluş­tu­rur. Bu­nun için ­de dev­re­ye gli­se­mik in­deks kav­ra­mı gir­mek­te­dir.~


Gli­se­mik in­deks, bir be­sin mad­de­si­nin vü­cu­da alın­dık­tan son­ra vü­cu­da sal­gı­lat­tı­ğı in­sü­lin mik­ta­rı­na gö­re be­sin­le­rin yük­sek, or­ta ve dü­şük ola­rak sı­nıf­lan­dı­rıl­ma­sı­dır. Gli­se­mik in­dek­si 55'in al­tın­da olan be­sin­ler dü­şük, 55-70 ara­sın­da olan­lar or­ta, 70'in üs­tün­de olan­lar yük­sek ola­rak ta­nım­la­nır. Ge­nel­lik­le dü­şük gli­se­mik in­dek­se sa­hip olan gı­da­lar öne­ril­mek­te­dir. Ay­rı­ca gli­se­mik in­dek­si dü­şük yi­ye­cek­le­rin po­sa(lif) içe­rik­le­ri de yük­sek ol­du­ğu için kan şe­ker­le­ri­ni den­ge­le­mek­le bir­lik­te ko­les­te­rol dü­zey­le­ri­ni de dü­şür­me özel­li­ği­ne sa­hip­tir­ler. Yük­sek'e gö­re kol­za ve­ya son yıl­lar­da yağ ka­li­te­si yö­nün­den ge­liş­ti­ril­miş is­mi ile Ka­no­la, in­san bes­len­me­sin­de te­mel gı­da mad­de­si ola­rak de­ğer­len­di­ri­len yağ­lı to­hum­lu bit­ki­ler gru­bun­dan. Ka­no­la ya­ğı bit­ki­sel yağ­la­rın için­de en dü­şük se­vi­ye­de doy­muş yağ asit­le­ri içe­ri­yor ve tek­li doy­ma­mış yağ asit­le­rin­den ole­ik asit se­vi­ye­si ba­kı­mın­dan (% 61) zey­tin­ya­ğın­dan (%75) son­ra ikin­ci sı­ra­da ge­li­yor. Ole­ik asi­din se­rum ko­les­te­rol ve LDL ko­les­te­rol se­vi­ye­si­ni dü­şür­dü­ğü ve HDL ko­les­te­rol se­vi­ye­si­ni et­ki­le­me­di­ği be­lir­len­miş­tir.





KON­TOL AL­TIN­DA TUT­MAK İÇİN: SED


l Sıkılaştırma: Vü­cut kas­la­rı­nı ko­ru­mak için sı­kı­laş­tır­ma (kuv­vet­len­dir­me) ha­re­ket­le­ri­nin ya­pıl­ma­sı.


l Egzersiz: Yağ ya­kı­mı için ae­ro­bik eg­zer­siz.


l Diyet: Kalp sağ­lı­ğı­nı ko­ru­yan doy­ma­mış yağ­la­rın ol­du­ğu, doy­muş yağ­la­rın az ol­du­ğu Ak­de­niz Ti­pi bes­len­me prog­ra­mı ve ki­lo yö­ne­ti­mi için gün ba­şı­na alı­nan ener­ji­den 100 kal/gün kı­sıt­la­mak.


1. Yük­sek kar­bon­hid­rat ye­ri­ne da­ha dü­zen­li da­ğıl­mış öğün­le­ri ter­cih et­mek ve kar­bon­hid­rat alı­mın­da ise ka­rı­şık kar­bon­hid­rat di­ye ta­nım­la­nan dü­şük gli­se­mik in­deks­li es­mer ta­hıl ürün­le­ri­ni tü­ke­tmek.


2. Sa­la­ta ve ye­mek­ler­de zey­tin ya­ğı ve­ya ka­no­la ya­ğı kul­la­nı­la­bi­lir.


3. Öğün ara­la­rın­da fın­dık ve­ya ce­viz tü­ke­ti­le­bi­lir.


4. Özel­lik­le pro­te­in alım­la­rı­nın ye­ter­li ol­ma­sı ge­re­kir. (Süt-yo­ğurt, pey­nir, et)





EK BE­SİN DES­TEK­LE­Rİ


Ba­zen di­yet ve fi­zik­sel ak­ti­vi­te yağ­lan­ma­yı çöz­mek adı­na ye­ter­li gel­me­ye­bi­lir. Bu­nun için krom mi­ne­ra­li kul­la­nıl­mak­ta­dır. Özel­lik­le kro­mun in­sü­lin du­yar­lı­lı­ğı­nı ar­tı­ra­rak alı­nan şe­ke­rin hüc­re içi­ne gi­ri­şi­ni ko­lay­laş­tır­dı­ğı bi­lin­mek­te­dir.
SON HABERLER
GÜZELLİK

Wellness Dünyasının Son Trend Noktası: Ağız Sağlığı

GÜZELLİK

Uyuyamamanızın Sebebi Stres Değil, Akşam Yemeğiniz Olabilir

GÜZELLİK

Wellnessmaxxing: Sosyal Medyanın Yeni “Her Şeyi Aynı Anda Yap” Trendi

GÜZELLİK

Ekran Kaydırırken Dikkat: El, Kol ve Omuz Sağlığını Korumak Longevity’nin Yeni Şartı

GÜZELLİK

Teobromin Etkisi: Bitter Çikolata Yaşlanmayı Yavaşlatabilir mi?

GÜZELLİK

Ruh Halini Yükselten Yeni Wellness Ritüeli: Dopamin İçecekleri

GÜZELLİK

Kadınlar İçin Protein Rehberi: Ne Kadar, Neden, Nasıl?

GÜZELLİK

Hızlı Sakinleşme Miti: Vagus Siniri Gerçekte Ne Yapıyor?

GÜZELLİK

Uykunun Ritmi Bozulduysa, Sebebi Melatonin Olabilir

GÜZELLİK

“Bed Rotting” Nedir, Neden Tehlikeli Olabilir?

GÜZELLİK

Karbonhidrat Geri Planda, Protein Ön Planda: Yeni Beslenme Piramidi Ne Anlatıyor?

GÜZELLİK

Beslenmenin 2026 Ajandasında Neler Var?

Dergide Bu Ay

ELLE Nisan 2026 Sayısı Çıktı!

ELLE Nisan 2026 Sayısı Çıktı!

Büşra Develi, ELLE Türkiye Nisan sayısı kapağımızla karşınızda! Başarılı oyuncuya, doğadan ilham alan zarif tasarımlarıyla Cartier eşlik ederken baharı tüm formlarıyla müjdeliyoruz.

BU SAYIDA NELER VAR?

E-Bülten Aboneliği

E-bültenimize şimdi abone olun,
magazin dünyasındaki tüm gelişmelerden anında haberiniz olsun.