MUCİZEVİ BİTKİ: ADAÇAYI

"Mucizevi bitki" olarak da ifade edilen adaçayının vücudumuza birçok yararı bulunuyor. Uzman Diyetisyen Sinem Usuk, adaçayı ile alakalı merak edilenleri anlattı...

Adaçayı olarak bilinen “Salvia Officinalis”; nane ile aynı aileden olan yapraklı, aromatik bir bitkidir. Baharat olarak yaygın olarak kullanılan adaçayı, tamamlayıcı ve geleneksel tıpta uzun bir kullanım geçmişine sahiptir. Özellikle çayının birçok yararı bulunuyor.

ADAÇAYININ FAYDALARI NELER?

Adaçayı, rosmarinik asit başta olmak üzere içerdiği “camfor” ve “carnosol” gibi bileşenler sayesinde, antioksidan ve antienflamatuvar etkilere sahip. Bu sayede kronik inflamasyonun yani yangının, neden olduğu hastalıklara karşı korur. Ayrıca adaçayının içerdiği “rosmarinik asitin”, kan şekeri kontrolü açısından olumlu etkileri olduğu bulunmuştur. Bu sayede tip 2 diyabetin tedavisinde, destek olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. İçerdiği K vitamini sayesinde adaçayının kemik sağlığı, kan dolaşımı ve kan pıhtılaşması üzerinde olumlu etkileri vardır.

KOZMETİK SEKTÖRÜNDE TERCİH EDİLİYOR

Adaçayı, doğal cilt bakımı ilacı olarak topikal uygulanan kozmetiklerde yaygın kullanılan bir bitkidir. Çayını içmenin de, cilt sağlığı üzerine benzer etkileri olacağını söylemek mümkündür. Yapılan çalışmalarda adaçayında yer alan bileşenlerin; sağlıklı cilt hücresi büyümesini desteklediği, kırışıklık oluşumunu azalttığı ve yaşlanmayı geciktirdiği bulunmuştur. Bazı çalışmalarda adaçayı özünün yara iyileşmesi üzerinde olumlu etkileri olmasının yanı sıra ciltteki zararlı bakteri ve mantarları öldürdüğü gösterilmiştir.

İLTİHABI AZALTIYOR

Adaçayı; diş hekimliğinde ağrı, iltihaplanma, kötü nefes kokusu, antibakteriyel ve yara iyileştirici özellikleriyle kullanılan en popüler bitkilerden biridir. Çayının gargara yapılarak, ağız yaraları ve boğaz ağrıları için kullanılması önerilir. Bu oral faydalar ise adaçayının içerdiği rosmarinik aside atfedilir. Adaçayının, alzheimer hastalığının gelişimini yavaşlatabileceği, ayrıca ruh halini ve hafızayı geliştirdiği düşünülmekle birlikte bu alandaki çalışmalar devam ediyor. Adaçayının “trigliserit” ve kolesterol seviyenizi düzelterek, kalp hastalığı riskinizi azaltabileceği düşünülür.

ADAÇAYI NASIL DEMLENİR?

1 yemek kaşığı taze (15 gr) veya 1 çay kaşığı kuru (4 gr) adaçayının üzerine 200 ml kaynar su eklenir, 5 dakika demlenir. Süzüldükten sonra bal ve limon ile tatlandırılarak sıcak veya soğuk içilebilir.

ADAÇAYI İÇERKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

  • Adaçayı, kendine has aromasını veren ancak yüksek dozlarda tüketildiğinde “toksik” olan “thujone “adı verilen bir bileşik içerir. Uzun süre boyunca aşırı miktarda adaçayı çayı içmek veya bu bitkiyi başka şekillerde tüketmek; kalp problemlerine, kusmaya ve böbrek hasarına neden olabilir.
  • Adaçayı esansiyel yağının; sadece 12 damlası bile toksik olduğundan, direkt olarak tüketmekten veya çayınıza damlatmaktan kaçınmalısınız.
  • Adaçayı çayı genel olarak normal miktarlarda tüketildiğinde çok güvenlidir, ancak herhangi bir endişeniz var veya tükettikten sonra yan etki hissediyorsanız, fitoterapi hekiminize danışmak doğru olacaktır.

ADAÇAYI NE SIKLIKLA TÜKETİLMELİ?

Günde 3-7 gramdan fazla thujone tüketilmemelidir. Bununla birlikte, adaçayı 4 bardak (1 litre) başına sadece 4-11 mg thujone içerir, bu nedenle günde birkaç bardak adaçayı, güvenli bir şekilde zehirlenme riski olmadan içilebilir.

YAZI: Uzm. Dyt. Sinem Usuk