Fotoğraflar: Rokas Darulis
Styling: Egle Babunasvili
Yazı: Virginie Dolata
İngilizceden Çeviren: Afife Selen Selçuk
Dior’un “J’adore” kampanyasıyla hafızalara kazınan, Narciso Rodriguez’in “For Her”parfümünün ise tam 17 yıl boyunca değişmeyen yüzü olan Carmen Kass, 90’lar modasının simge yüzlerinden biri oldu, 2000’de Yılın Modeli seçildi ve sektördeki ayrıcalıklı konumunu hiç kaybetmedi. Biraz geriye dönersek, henüz 14 yaşındayken Tallinn’de bir süpermarkette keşfedildi ve 18’inde Paris’e taşındı. ELLE, Vogue ve Harper’s Bazaar kapaklarında yer aldı, beş Victoria’s Secret defilesinde yürüdü. Uzun süre Chanel, Gucci, Calvin Klein ve Versace gibi dev modaevlerinin gözdesi oldu.
Bugün 47 yaşında olan Kass, New York, Paris, Londra ve Milano arasında mekik dokuduğu 30 yılın ardından rotasını evine, memleketine çevirdi. “Tallinn derin bir nefes gibi, ferah, doğayla iç içe ve sakin” diyor. Buna emeklilik demek yanlış olur. Zira Kass, Paris Moda Haftası’nda Vetements’ın İlkbahar/Yaz 2026 kadın koleksiyonu defilesinin kapanışını yaptıktan sonra Torino’da Eva Herzigova ile Gregorio Marsiaj’ın düğününe süpermodel dostlarıyla birlikte katıldı. Şimdi ise ELLE Baltic’in Estonya edisyonunun yayın yönetmeni sıfatıyla yepyeni bir yolculuğa adım atıyor.
ELLE’nin en yeni edisyonu ELLE Baltic, üç Baltık ülkesini ilk kez ortak bir yayın çatısı altında buluştururken markanın dünya genelindeki edisyon sayısını 50’ye çıkardı. Carmen Kass, ELLE Baltic’in kurucu ortağı ve Genel Yayın Yönetmeni Ginta Kubiliute ile Letonya Yayın Yönetmeni Liga Zemture’nin yanında Estonya edisyonunu yönetiyor. Kass, bu Baltık üçlüsünü “Bir arada daha güçlü olan ortak bir kültürü ve tarihi paylaşıyoruz” sözleriyle anlatıyor.
Yeni görevini “zorlu ama heyecan verici büyük bir değişim” olarak tanımlayan Kass’ın hedefi net: “Dergide farklı seslere yer vermek, Estonya’yı dünyaya, dünyayı Estonya’ya bağlamak.” Başlangıç noktasıysa insan: “Önceliğim dergimize katkıda bulunan yaratıcı insanlar… Doğru hikayelerin oradan çıkacağına inanıyorum. Hayranlık duyduğum ve bana ilham veren insanlara odaklanıyorum.
” Modanın geçirdiği dönüşümü Carmen Kass kadar yakından izleyen çok az isim var. “Ben başladığımda her şey sezgiye ve birebir ilişkilere dayanıyordu. Bir model avcısı, bir fotoğrafçı, bir sohbet…” diye hatırlıyor ve ekliyor: “Sosyal medya daha fazla çeşitliliğe kapı açtı ama o yakınlığın bir kısmı kayboldu. Şimdi sektörü yeniden şekillendiren yapay zeka. Bunu bir model olarak tuhaf, bir editör olarak ilham verici buluyorum. Doğru kullanıldığında insanın yerini alan değil, yaratıcılığı besleyen bir araç.” Kass’ın yapay zekanın insan işgücünün yerini alma ihtimali konusundaki fikri ise çok net: “Modanın insan duygusuna her zaman ihtiyacı olacak, ruhu orada.”
Kass, hayatta her daim çevresindekilerden birkaç adım önde olmasının sebebini kadim bir oyuna bağlıyor: satranç. Oyunu çocukken babasından öğrenmiş, ilerleyen yıllarda turnuvalara katılmış ve -sıkı durun- Estonya Satranç Federasyonu’na başkanlık etmiş. “Satranç öngörü kabiliyetini geliştirir, çünkü her hamlenin bir sonucu vardır” diyor.
“Bana uzun vadeli düşünmek, karar verirken sakin olmak ve hayati bir karar vermeden önce etraflıca düşünmek gibi gürültüsü bol bir dünyada ender rastlanan özellikler kazandırdı.”
En çok neyle gurur duyduğu sorulduğunda ise cevabı şaşırtmıyor: “Her zaman oğlum.” Hemen ardından kendine sadık kalmak geliyor. “Benim için dürüstlük şöhretten daha önemli.” Kendi genç haline ne söyleyeceği sorulunca gülüyor: “Nasıl olsa beni dinlemezdi!” Ardından hiç duraksamadan ekliyor: “Her şey tam da olması gerektiği gibi gelişti.”
Carmen Kass’in Favori Adresleri
Masallardan çıkmış, UNESCO listesindeki Orta Çağ’dan kalma Old Town’ın sadece birkaç adım ötesinde sanat galerileri ve tekno kulüplerine dönüştürülmüş Sovyet dönemi fabrikaları… Bu ortama eşsiz Baltık kıyı şeridini, tasarımda şaşırtıcı derecede önemli işler çıkaran yaratıcı toplulukları ve yeniden doğan gastronomiyi de ekleyin. İşte karşınızda Avrupa’nın kıymeti en az bilinen başkentlerinden biri: Tallinn. Peşimize takılın!
Restoranlar
KOYO, şehrin en çarpıcı omakase deneyimi
The Burman Hotel’in içindeki L biçimli tezgahın çevresinde yalnızca 11 koltuk var. Japon şef Kazuto Hokari’nin yönettiği 14 aşamalı menüde seçim yapmıyorsunuz, mevsim ne getirirse onu tadıyorsunuz. Michelin seçkisindeki KOYO, Tallinn’in belki de en etkileyici restoranı. Dunkri tn 8, 10123 Tallinn - koyo. theburmanhotel.com
LORE, herkesin radarındaki bistro
Noblessner’in eski depolarından biri bugün açıkta bırakılmış kirişleri, açık mutfağı ve deniz manzarasıyla modern bir buluşma noktası. Taze malzemeler, özenli servis ve Michelin Bib Gourmand… Şık ama kasıntısız bir akşam yemeği için şaşmaz adres. Peetri tn 12, 10415 Tallinn - lorebistroo.ee
CONTROVENTO, Old Town’ın İtalyan klasiği
1994’ten beri, pitoresk Katariina käik geçidinde hizmet veriyor. Odun ateşinde pizza, ev yapımı makarna, tiramisu, taş duvarlar ve eski ahşap kirişler… Öğle ya da akşam yemeği için gözü kapalı gidilecek adres. Vene, Katariina käik 12, 10140 Tallinncontrovento.ee
CHEDI, şehrin köklü Asya füzyon mutfağı adresi
Kafeler ve Fırınlar
MAIASMOKK, Estonya’nın en eski kafesi
1864’ten beri Pikk ile Pühavaimu’nun köşesinde hizmet veren bu eski marzipan dükkanı, bugün Estonya’nın en büyük şekerleme üreticisi Kalev’e ait bir kafe. İçerideki küçük müze marzipanın tarihini anlatıyor, dilerseniz marzipanınızı elle boyatabiliyorsunuz. Asıl ününü ise 19. yüzyıldan kalma salonunda servis edilen marzipan ve sıcak çikolataya borçlu. Pikk tn 16, 10123 Tallinn
KARJASE SAI, yerlilerin kuyruğa girdiği fırın Geçici satış noktalarında sadık bir müdavim kitlesi yaratıp kalıcı bir adrese geçen bir çiftin kurduğu fırının ekşi mayalı ekmekleri ve hamur işleri öne çıkıyor. Akşamları ise Barbarea adıyla şarap ve pizza servis ediliyor. Tuzlu karamelli “kringel” mutlaka denenmeli, mevsimlik “vastlakukkel” içinse ziyaret tarihini ona göre ayarlamaya değer. Marati tn 5, 11712 Tallinn (Põhjala Fabrikası)
MUHU PAGARID, gerçek Estonya çavdar ekmeği
Pazarın içindeki bu tezgahta, taş değirmende öğütülmüş undan hazırlanan ekşi mayanın 12 saat fermente edilmesiyle, ilave maya kullanılmadan Muhu Adası usulü ekmek yapılıyor. Çekirdekli çavdar ekmeği “seemneleib”, çoğu Estonyalıya göre eve götürülecek en güzel lezzetlerden biri. Kopli tn 1, 10412 Tallinn (Balti Jaama Turg, giriş katı)
Kültür Turu Adresleri
KUMU, Estonya Sanatının Ana Adresi
Kadriorg Parkı’nın yanı başındaki beton ve cam yapı, 18. yüzyıldan Sovyet dönemine ve günümüze uzanan Estonya sanatını bir araya getiriyor. En etkileyici bölüm Konrad Mägi’nin manzaraları… Atrium’dan süzülen gün ışığı değiştikçe resimlerdeki gökyüzü de başka bir renge bürünüyor. Weizenbergi 34 – Valge 1, 10127 Tallinn – kumu.ekm.ee
EKA GALLERY, Yarının Sanatçılarının Ilk Durağı Estonya
FOTOGRAFISKA, fotoğraf, sanat ve kültür aynı çatı altında
Uluslararası Fotografiska ağının Tallinn ayağında sürekli yenilenen fotoğraf sergileri, bir çatı barı ve Michelin Bib Gourmand unvanlı bir restoran var. Her ay değişen seçki, usta isimlerle yeni kuşak fotoğrafçıları yan yana getiriyor. Telliskivi tn 60a-8, 10412 Tallinn – tallinn.fotografiska.com
LENNUSADAM, Deniz Uçağı Limanı’ndaki denizcilik müzesi
1916’dan kalma görkemli hangarda bugün Estonya’nın denizcilik tarihi; gemi maketleri, akvaryum, uçuş simülatörleri ve içine girip gezebileceğiniz 1930’lardan kalma bir denizaltı eşliğinde sunuluyor. Hangarın ortasında kuru havuza alınmış Lembit denizaltısı ise müzenin yıldızı. Ve silennuki tn 6, 10415 Tallinn – meremuuseum.ee/lennusadam
Gece Mekanları
SIGMUND FREUD, müdavimi bol
Tarihi kiriş fresklerini koruyan 15. yüzyıldan kalma yapıda, ruh halinize göre seçebileceğiniz 25’ten fazla seçenek var. Sauna tn 8, 10140 Tallinn – sigmundfreud.bar
FOTOGRAFISKA, şehrin en iyi manzaralı terası
Fotoğraf müzesinin altıncı katındaki terastan Old Town ayaklarınızın altında. Mutfaktan kalan malzemeleri değerlendiren “sıfır atık” menüsü öne çıkıyor. Telliskivi 60a-8, 10412 Tallinn - tallinn.fotografiska.com
BOTIK, gizli bahçe
Eski Põhjala kauçuk fabrikasının içinde, kendi haline bırakılmış yemyeşil bir bahçe ve ağaç evini andıran çatı barı var. Yerel malzemelerle hazırlanan içecekler, yanına Meksika esintili atıştırmalıklar… Marati 5a, 11712 Tallinn - botikaed.ee
BAR IDA RAADIO, yeraltı radyo mekanı
Bir yanı radyo istasyonu, bir yanı gece mekanı, arka planda IDA Radio topluluğu var. DJ setleri, ücretsiz giriş ve perşembeden cumartesiye sabah 04.00’e kadar müzik… İyi müziğin peşinde, ham ve samimi bir adres. Telliskivi tn 60a- 5, 10412 Tallinn - idaidaida.net
Konaklama Önerileri
THE BURMAN, Old Town’ın yeni gözdesi
1850’lerden kalma cephesinin ardında sadece 17 oda bulunan otel, 2025’te yeniden açıldı ve kısa sürede Baltıkların en çok konuşulan adreslerinden biri oldu. Michelin’in 2025’in en iyi yeni oteli seçtiği The Burman, olağanüstü konaklama deneyimini simgeleyen iki Michelin Anahtarı’nın da sahibi. Orient Express tarzı yataklar, Amouage bakım ürünleri, yer altındaki spa ve Michelin seçkisindeki omakase restoranı Koyo da cabası. Rataskaevu tn 7, 10123 Tallinn
Mevsimine göre birbirinden güzel konserler, festivaller ve kültür etkinlikleri düzenleniyor. Size uygun olanı bulmak için piletilevi.ee adresine göz atabilirsiniz!
HOTEL TELEGRAAF, eski bir haberleşme merkezinde klasik ihtişam
1878’den kalma telgraf ve postane binası, bugün Autograph Collection’a bağlı beş yıldızlı bir otel. Damalı mermer zeminler, iletişim tarihinin öncülerine adanmış dört süit ve Tallinn’in en sakin otel havuzlarından biri… Cam tavanlı Restaurant Tchaikovsky ise Rus mutfağından ilham alan rafine bir yemek deneyimi sunuyor. Vene tn 9, 10123 Tallinn - hoteltelegraaf.ee
SCHLÖSSLE HOTEL, bir Orta Çağ masalı
13. yüzyıldan kalma temeller üzerine kurulu Leading Hotels of the World üyesi otel, yıllardır Old Town’da klasik lüksün ölçüsü. Orta Çağ’dan kalma taş mahzende kahvaltı ve ücretsiz sauna. Eski usul misafirperverliğin hakkını veren bir işletme. Pühavaimu tn 13-15, 10123 Tallinn - schloss- lehotel.com
Alışveriş Adresleri
REEDE, sokak stilinin değişmez adresi
Rotermann bölgesindeki çok markalı konsept mağazada kadın ve erkek giyiminden ayakkabı ve aksesuara, İskandinav ve uluslararası sokak giyimi dünyasının en büyük isimleri bir arada. Norse Projects, Carhartt WIP, New Balance ve Dr. Martens, sneaker ve kaykay markalarına ayrılan bölümü birkaç Estonyalı markayla paylaşıyor. Rotermanni tn 5, 10111 Tallinn - reede.ee
MARIMO, Old Town’da üretilen yavaş moda merkezi
2010’da kurulan lüks marka, kapsül gardırop anlayışını benimsiyor. Tüm parçalar markanın kendi atölyesinde elde dikiliyor. Pazartesi ve perşembe günlerindeki ziyaret saatleri dışında randevulu gitmek gerekiyor. Asıl gitme nedeniyse markanın Swarovski detaylı kemerleriylen tamamlanan, kişiye özel dikim parçalar. Müürivahe tn 17, 10140 Tallinn - marimofashion.com
HATA, Ukrayna ve Baltık tasarımının buluştuğu konsept mağaza
GATE21, Old Town’daki en renkli konsept mağaza
Viru Kapıları’nın yanı başındaki moda ve mücevher mağazası, Tallinn’den Tokyo’ya ve Tiflis’e uzanan bağımsız tasarımcıları bir araya getiriyor. Kuzey minimalizmi yerine cesur renklerden yana. Mücevher duvarında yerel kuyumcuların işleri, başka yerde kolay kolay rastlanmayacak uluslararası parçalarla yan yana. Viru tn 21, 10111 Tallinn – gate21.ee
Güzellik & Wellness
IGLUPARK, SAUNA & SEA, tam suyun üstünde
Kalamaja’da Baltık kıyısına sıralanmış ahşapiglo kulübeler ve beş saunadan oluşan tesiste ritüel klasik: önce sıcak sauna, ardından kendinizi buz gibi denize bırakın. Sabahları halka açık seanslar daha sakin ve hesaplı, çıkışta iskeleden denize girmek ise son derece keyifli. Lennusadama tn 7, 10415 Tallinn - iglupark.com
PÜROVEL SPA & SPORT, Swissôtel’in tepesinde Alpin huzuru
Otelin 11. katında yer alan ve Alplerden ilham alan spa’da havuz, spor salonu, iki sauna, buhar odası, hidroterapi banyosu ve çiftlere özel bakım odaları bulunuyor. Panoramik saunadaki şehir manzarasıysa Tallinn’de kolay kolay bulunmayan cinsten. Tornimäe tn 3, 10145 Tallinn - purovelspa.ee
AUREA, şehir merkezinde ayurveda
2003’ten beri hizmet veren Ayurveda merkezinde 20’den fazla masaj türü, 10 farklı terapi ve geleneksel yöntemlerle beden tipinizi, yani prakriti’nizi belirleyen danışmanlıklar sunuluyor. Tek seferlik bir bakımdan çok, beslenme ve yaşam tarzınızı baştan sona ele alan bir deneyim. Narva mnt 7d, 10117 Tallinn - au-rea.ee
*Bu içerik ELLE Türkiye Eylül 2026 sayısından alınmıştır.