Sabah evden çıkarken hava henüz aydınlanmamış, işten çıktığınızda ise çoktan kararmış oluyor. Günün büyük bölümünü kapalı bir ortamda geçiriyorsanız, kışın gün ışığını görmek bazen öğle arasına kalıyor. Akşam eve döndüğünüzdeyse lambalar yatana kadar açık. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi’nden Klinik Psikolog Gizem Karpat’a göre bu düzeni değerlendirirken ışığın parlaklığı ve rengi kadar, ona günün hangi saatinde maruz kaldığımıza da bakmak gerekiyor. “Beynimiz gündüz aydınlığa, gece ise karanlığa ihtiyaç duyuyor,” diyor Karpat.
Free People
Sabah Işığı Biyolojik Saate Ne Söylüyor?
Gözümüzdeki ışığa duyarlı hücreler, günün hangi saatinde olduğumuza dair beynin biyolojik saatine sinyal gönderiyor. Bu süreçte rol oynayan, retinaya ulaşan görünür ışık. D vitamini üretiminde ise UVB ışınları rol oynuyor. Klinik Psikolog Gizem Karpat, bulutlu havalarda bile açık havadaki doğal ışığın iç mekân aydınlatmasından daha güçlü olabildiğini hatırlatıyor. Sabah ışığından yararlanmak için önerisi, mümkünse uyandıktan sonraki ilk bir saat içinde açık havada 20–30 dakika geçirmek. Gün içinde yeterince ışık alamamak, akşam uykuya dalmakta zorlanma, sabah yorgunluğu ve dikkati toplamakta güçlükle ilişkili olabiliyor.
Debute
Akşam Işığı Da Denklemin Bir Parçası
Nature Mental Health dergisinde 2023’te yayımlanan ve 86 bin 772 yetişkinin verilerini inceleyen bir araştırmada, gece daha fazla ışığa maruz kalmak majör depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu ve bipolar bozuklukla ilişkili bulundu. Gündüz daha fazla ışık alanlarda ise majör depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu görülme olasılığı daha düşüktü. Karpat, araştırmanın gözlemsel olduğunu ve bu bulguların tek başına bir neden-sonuç ilişkisi kurmaya yetmediğini vurguluyor. Günlük hayatta ise gündüz doğal ışıktan yararlanmanın ve akşam yatma saati yaklaştıkça güçlü aydınlatmayı azaltmanın biyolojik ritmi destekleyebileceğini söylüyor.
The Attico
Kış Yorgunluğu Ne Zaman Ciddiye Alınmalı?