Kapak Fotoğrafı: Triangl
Uzun ve sağlıklı bir yaşam söz konusu olduğunda artık tek bir "mucize besin" ya da katı diyet listeleri konuşulmuyor. Bunun yerine günlük hayata uyarlanabilen, sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları öne çıkıyor. Son dönemde bilim dünyasında dikkat çeken yaklaşımlardan biri de hafta içi ağırlıklı olarak bitkisel beslenmek, hafta sonlarında ise kaliteli hayvansal proteinleri ölçülü miktarda tüketmek. Uzun yaşam (longevity) alanındaki güncel çalışmaları değerlendiren Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Murat Baş, bitki temelli beslenmenin yaşam süresini ve yaşam kalitesini destekleyen en güçlü modeller arasında yer aldığını belirtiyor. Prof. Dr. Murat Baş'a göre özellikle hafta içi sebze, meyve ve baklagillerin merkezde olduğu bir beslenme düzeni benimsemek, hafta sonlarında ise et, balık ve diğer kaliteli hayvansal proteinlere kontrollü şekilde yer vermek hem uygulanabilir hem de uzun vadede sürdürülebilir bir yöntem sunuyor. Hafta içi bitkisel beslenmenin vücudun dengesini desteklediğini söyleyen Prof. Dr. Murat Baş şu değerlendirmeyi yapıyor: "Uzun yaşam araştırmalarında karşımıza çıkan en önemli ortak nokta, bitkisel besinlerin beslenmenin merkezinde yer almasıdır. Hafta içi ağırlıklı olarak sebze, meyve, baklagil ve tam tahıllara yönelmek lif alımını artırırken bağırsak mikrobiyotasını destekliyor, inflamasyonu azaltıyor ve metabolik sağlığı güçlendiriyor."
Skims
Katı Kurallar Yerine Sürdürülebilir Alışkanlıklar
Beslenme düzeninin uzun yıllar boyunca uygulanabilir olması gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Murat Baş, özellikle yoğun çalışma temposunda katı diyetlerin çoğu kişi için sürdürülebilir olmadığını hatırlatıyor: "İnsanların büyük bölümü katı diyetleri uzun süre devam ettiremiyor. Bu nedenle uygulanabilir ve yaşam tarzına dönüşebilen modeller çok daha değerli." Bu yaklaşımın en önemli farkı ise besin gruplarını tamamen hayatınızdan çıkarmayı önermemesi. Uzmanlara göre sağlıklı yaşamak için eti tamamen hayatınızdan çıkarmanız gerekmiyor. Önemli olan miktar ve denge. Prof. Dr. Murat Baş hayvansal protein ile ilgili ise şu açıklamayı yapıyor: "Toplumda sıklıkla iki uç yaklaşım görüyoruz; ya her gün yüksek miktarda hayvansal gıda tüketiliyor ya da tamamen bırakılması gerektiği düşünülüyor. Oysa bilim bize dengenin daha önemli olduğunu gösteriyor. Hafta sonlarında kaliteli ve kontrollü miktarda hayvansal protein tüketmek birçok kişi için hem uygulanabilir hem de sürdürülebilir bir seçenek olabilir." Bu model, hafta boyunca lif açısından zengin bitkisel beslenmenin avantajlarını korurken sosyal hayatın getirdiği yemek düzenine de daha kolay uyum sağlamayı hedefliyor.
Bağırsak Sağlığı Neden Bu Kadar Önemli?
Son yıllarda longevity alanındaki araştırmaların en çok odaklandığı konulardan biri de bağırsak mikrobiyotası. Bilim insanları, bağırsak sağlığının yalnızca sindirim sistemiyle değil, bağışıklık, metabolizma ve kronik hastalık riskiyle de yakından ilişkili olduğunu belirtiyor. Liften fakir beslenme yararlı bağırsak bakterilerinin azalmasına ve kronik inflamasyonun artmasına zemin hazırlayabilirken sebze, meyve, baklagil ve tam tahıllardan gelen lifler bu dengeyi desteklemeye yardımcı oluyor.
Prof. Dr. Murat Baş "Sebzeler, meyveler, baklagiller ve tam tahıllardan gelen lifler yalnızca sindirim sistemimizi değil, bağışıklık ve metabolik sağlığımızı da destekliyor. Bu nedenle hafta içi bitkisel ağırlıklı beslenme modeli, uzun yaşam açısından son derece değerli bir yatırım olarak görülmeli. Uzun yaşamın sırrı mükemmel diyetlerde değil, sürdürülebilir alışkanlıklarda saklı. Beslenmede önemli olan her şeyi yasaklamak değil, doğru dengeyi kurabilmek. Hafta içi bitkisel, hafta sonu ölçülü hayvansal beslenme yaklaşımı da bu dengenin kurulmasına yardımcı olabilecek pratik modellerden biri olarak öne çıkıyor" diyor.
