Metabolizma Hızınızı Biliyor Musunuz?

Gün içinde ne kadar kaloriye ihtiyaç duyduğunuzu hiç merak ettiniz mi?

Fit­ma­te” doğ­ru­lu­ğu kli­nik ça­lış­ma­lar­la ka­nıt­lan­mış, ba­zal me­ta­bo­liz­ma hı­zı­nı öğ­ren­me­ni­zi sağ­la­yan yep­ye­ni bir ci­ha­zın adı.

Bu ci­haz, ki­şi­nin is­ti­ra­hat ha­lin­de­ki me­ta­bo­liz­ma hı­zı­nı en ko­lay yol­dan, ke­sin ve hız­lı bir şe­kil­de öl­çen (ne­fes test sü­re­si 15 dak.

ci­va­rın­da) ve ki­şi­nin is­ti­ra­hat ha­lin­dey­ken ne ka­dar ka­lo­ri­ye ih­ti­ya­cı ol­du­ğu­nu gös­te­ren bir alet. Bu öl­çüm, sağ­lam ve et­ki­li bir ki­lo ver­me­de ve fit­ness prog­ra­mın­da çok önem­li bir baş­lan­gıç ara­cı ola­rak ka­bul edi­li­yor. Me­ta­bo­liz­ma hı­zı, sağ­lık ve fit­ness prog­ram­la­rın­da gün­den gü­ne öne­mi­ni ar­tır­dı­ğı için bu ci­ha­zın öne­mi de çok bü­yük. Kork­maz'a gö­re şim­di­ye ka­dar “Ba­zal Me­ta­bo­liz­ma Hı­zı” sa­de­ce has­ta­ne­ler­de ol­duk­ça ka­rı­şık ci­haz­lar­la öl­çü­le­bil­mek­tey­di. Bu ne­den­le de  ki­şi­nin ih­ti­ya­cı olan ka­lo­ri, for­mül­ler kul­la­nı­la­rak tah­min­sel bir de­ğer­le he­sap­la­nı­yor­du. Ha­len bu he­sap­la­ma ke­sin so­nu­cu ver­me­mek­le bir­lik­te ba­zı du­rum­lar­da gün­lük 500 ka­lo­ri­ye ka­dar va­ra­bi­le­cek he­sap­la­ma ha­ta­sı oluş­mak­tay­dı. Bu du­rum da gü­ve­ni­lir bir bes­len­me prog­ra­mı uy­gu­la­ma­da ya da uy­gu­lat­ma­da ha­ta­la­ra se­bep ola­bi­li­yor­du. Oy­sa ki, Fit­ma­te ile ya­pı­lan öl­çüm­ler ne­ti­ce­sin­de Fit­ma­te bil­gi­sa­yar prog­ra­mı­nı kul­la­na­rak ha­yat tar­zı­nı ve eg­zer­siz­le­ri tek­rar göz­den ge­çi­re­rek ay­rın­tı­lı bir bes­len­me prog­ra­mı oluş­tu­ra­bil­mek müm­kün. Ci­haz ki­şi­nin or­ta­la­ma ok­si­jen tü­ke­ti­mi ka­pa­si­te­sin­den (VO2) Din­le­nir Me­ta­bo­liz­ma Hı­zı­nı (RMR) ölç­mek­te. Ci­haz ile Or­ta­la­ma Ok­si­jen Tü­ke­ti­mi, Or­ta­la­ma Ven­ti­las­yon (Ne­fes) Mik­ta­rı, Or­ta­la­ma Ne­fes Sık­lı­ğı, Or­ta­la­ma Ok­si­jen Yo­ğun­lu­ğu ve Ba­zal Me­ta­bo­liz­ma De­ğer­le­ri ana­liz edi­le­bi­li­yor. ELLE: Metabolizma nedir?
DYT. AYŞE KORKMAZ:
Metabolizma, vücudun yiyecek ve depolanmış yağlarını enerjiye dönüştürdüğü süreçsel bir yapıdır. Enerji, ısımızı korumamız, hareket etmemiz ve hayati organlarımızın çalışması için gereklidir. Metabolizma kalori değeri ile ölçülür. Toplam metabolizma hızı, vücut fonksiyonlarının yürütülmesi, günlük aktivitelerimiz ve egzersizlerimiz için gerekli kaloridir.
ELLE: Bazal metabolizma hızı nedir ?
Dyt. A.K.:
Ba­zal me­ta­bo­liz­ma hı­zı bir ki­
şi­nin 24 sa­at için­de ha­ya­ti or­gan­la­rı­nın fa­ali­yet­le­ri­ni de­vam et­tir­me­si için ge­rek­li olan ka­lo­ri mik­ta­rı­dır. Ba­sit ola­rak, bir ki­şi­nin uya­nık­ken fa­kat din­le­nir va­zi­yet­tey­ken gün bo­yun­ca yak­mış ol­du­ğu ka­lo­ri mik­ta­rı­dır. ELLE: Peki bazal metabolizma hızını ölçmek neden önemlidir?
Dyt. A.K.:
Me­ta­bo­liz­ma, cin­si­yet, ya
ş, ki­lo, vü­cut kom­po­zis­yo­nu, form de­re­ce­si, fi­zik­sel ak­ti­vi­te, ye­me alış­kan­lık­la­rı, psi­ko­lo­jik du­rum, stres, ki­lo kay­bı ya da ka­za­nı­mı gi­bi pek çok fak­tö­rün et­ki­si­ne açık­tır. BMH'nın bi­lin­me­si, ka­lo­ri ih­ti­yaç kon­tro­lü için çok önem­li­dir. Ge­le­nek­sel yön­tem­ler­le ger­çek öl­çü­mün ya­pıl­ma­sı ol­duk­ça zor ve pa­ha­lı­dır, bu yüz­den pek çok ki­şi for­mül­ler yo­luy­la ke­sin ol­ma­yan he­sap­lar yap­mak­ta­dır­lar. Me­ta­bo­liz­ma hı­zı bi­rey­den bi­re­ye de­ğiş­mek­te­dir ve pek çok fak­tö­rün et­ki­si­ne açık­tır. Bir di­yet prog­ra­mı ta­kip edi­lir­ken, dü­zen­li ola­rak öl­çül­me­si ge­rek­mek­te­dir. Ay­rı­ca spor prog­ra­mı plan­la­ma­dan ön­ce de ger­çek ba­zal me­ta­bo­liz­ma hı­zı­nı bil­mek önem­li­dir. Bu­nun­la bir­lik­te di­yet son­ra­sı ko­ru­ma prog­ra­mı ve sağ­lık­lı bes­len­me öne­ri­le­ri  oluş­tur­ma­da da bu öl­çüm ge­rek­li­dir. Me­ta­bo­liz­ma hı­zı gün­den gü­ne hat­ta ay­nı gün için­de bi­le de­ği­şik­lik gös­te­re­bi­lir. ‹ş­te bu yüz­den BMH'nin hep ay­nı ya da ben­zer şart­lar al­tın­da öl­çül­me­si ge­rek­mek­te­dir..